Теория

«Физика» пәні бойынша оқу материалдары

Физика 7-сынып: Жолдың басы

Кіріспе: 7-сыныпта физиканың ғажайып әлемімен танысу басталады. Біз Ғаламның өмір сүру заңдарын білеміз, материяның құрылысын зерттейміз, денелердің неге қозғалатынын және көрінбейтін күштерді қалай өлшеуге болатынын түсінеміз.

Негізгі бөлімдер:

  • Кіріспе және өлшемдер: Физикалық құбылыстар, бақылаулар, тәжірибелер. Физикалық шамалар, өлшеу дәлдігі және қателіктер.
  • Заттың құрылысы: Молекулалар, газдар, сұйықтықтар мен қатты денелердегі диффузия. Молекулалардың өзара әрекеттесуі. Заттың үш агрегаттық күйі.
  • Қозғалыс және күштер: Механикалық қозғалыс, жылдамдық, инерция. Масса және заттың тығыздығы. Табиғаттағы күштер: ауырлық күші, серпімділік күші, дененің салмағы, үйкеліс күші.
  • Қысым: Қатты денелердің, сұйықтықтардың және газдардың қысымы. Паскаль заңы. Қатынас ыдыстар. Атмосфералық қысым, Торричелли тәжірибесі, барометрлер мен манометрлер. Архимед күші және денелердің жүзуі.
  • Жұмыс және энергия: Механикалық жұмыс және қуат. Қарапайым механизмдер: иінтірек, күш моменті, блок. Механиканың «алтын ережесі» және ПӘК. Потенциалдық және кинетикалық энергия.

Физика 8-сынып: Жылу және электр құбылыстары

Кіріспе: 8-сынып курсы энергияны зерттеуге арналған. Біз жылу процестерінің табиғатын талдаймыз, қозғалтқыштардың жұмыс істеу принциптерін түсінеміз, электр және магнетизм негіздерін үйренеміз, сондай-ақ жарықтың таралу заңдарын білеміз.

Негізгі бөлімдер:

  • Жылу құбылыстары: Жылулық қозғалыс, ішкі энергия. Жылу берілу түрлері: жылу өткізгіштік, конвекция, сәуле шығару. Меншікті жылу сыйымдылығы. Фазалық ауысулар: балқу, булану, қайнау. Ауаның ылғалдылығы.
  • Жылу қозғалтқыштары: Іштен жану қозғалтқышының және бу турбинасының жұмыс істеу принципі. Жылу қозғалтқышының ПӘК-і.
  • Электр құбылыстары: Денелердің электрленуі, электр өрісі. Атом құрылысы. Электр тогы, ток күші (Амперметр), кернеу (Вольтметр), кедергі. Тізбек бөлігіне арналған Ом заңы. Токтың жұмысы мен қуаты. Қыздыру шамы.
  • Электромагниттік құбылыстар: Магнит өрісі, тұрақты магниттер, токтың магнит өрісі.
  • Жарық құбылыстары: Жарық көздері. Жарықтың шағылу және сыну заңдары. Жазық айна. Линзалар және оптикалық құралдар.

Физика 9-сынып: Қозғалыс заңдары және микроәлем

Кіріспе: 9-сыныпта классикалық механиканың іргетасы қаланады. Біз алманың құлауынан бастап планеталарға дейінгі денелердің қозғалысын басқаратын заңдарды зерттейміз. Курстың екінші бөлігі атом құрылысы мен ядролық физикаға арналған.

Негізгі бөлімдер:

  • Механика заңдары: Кинематика (орын ауыстыру, жылдамдық, үдеу). Қозғалыстың салыстырмалылығы. Ньютонның үш заңы. Еркін түсу. Бүкіләлемдік тартылыс заңы. Дене импульсі және импульстің сақталу заңы. Реактивті қозғалыс.
  • Тербелістер мен толқындар: Механикалық тербелістер (гармониялық, өшетін). Резонанс. Дыбыс толқындары: қаттылық, биіктік, тембр. Ультрадыбыс және инфрадыбыс.
  • Электромагниттік өріс: Электр мен магнетизмнің байланысы. Магниттік индукция, магнит ағыны. Электромагниттік индукция құбылысы.
  • Атом және атом ядросының құрылысы: Атом модельдері, Резерфорд тәжірибесі. Радиоактивтілік, альфа- және бета-ыдырау. Ядро құрамы, изотоптар, ядролық күштер. Ядролардың бөлінуі, тізбекті реакция, ядролық реактор. Радиацияның биологиялық әсері.

Физика 10-сынып: Тереңдетілген механика және МКТ

Кіріспе: 10-сынып — физиканы терең және жүйелі зерттеуге көшу. Біз қатты дене механикасын, молекулалық-кинетикалық теорияны және термодинамика заңдарын егжей-тегжейлі талдаймыз, сонымен қатар электродинамиканы оқуды бастаймыз.

Негізгі бөлімдер:

  • Механика: Материалдық нүктенің және қатты дененің кинематикасы. Динамика: табиғаттағы күштер, Ньютон заңдары. Энергия мен импульстің сақталу заңдары. Айналмалы қозғалыс динамикасы. Денелердің тепе-теңдігі (статика).
  • Молекулалық физика және термодинамика: МКТ негіздері. Газдардың, сұйықтықтардың және қатты денелердің құрылысы. Идеал газ күйінің теңдеуі, газ заңдары. Қаныққан бу және ылғалдылық. Термодинамиканың бірінші және екінші заңдары, жылу қозғалтқыштарының ПӘК-і.
  • Электродинамика (Электростатика): Электр заряды, Кулон заңы. Өрістің кернеулігі мен потенциалы. Өткізгіштер мен диэлектриктер. Электр сыйымдылығы, конденсаторлар.
  • Тұрақты ток заңдары: Толық тізбек үшін Ом заңы. Электр қозғаушы күш (ЭҚК). Әртүрлі ортадағы электр тогы (металдар, сұйықтықтар, газдар, жартылай өткізгіштер, вакуум).

Физика 11-сынып: Электродинамика, Оптика және Кванттық физика

Кіріспе: Мектеп физика курсының қорытынды кезеңі. Бағдарлама электромагнетизмнің күрделі құбылыстарын, толқындық оптиканы, салыстырмалылық теориясын және заманауи физикалық әлем бейнесін — кванттардан бастап галактикаларға дейін қамтиды.

Негізгі бөлімдер:

  • Магнетизм және электромагниттік индукция: Ампер күші және Лоренц күші. Магнит ағыны, электромагниттік индукция заңы, Ленц ережесі. Өздік индукция және индуктивтілік. Магнит өрісінің энергиясы.
  • Тербелістер мен толқындар: Еркін және еріксіз тербелістер. Айнымалы электр тогы, генераторлар, трансформаторлар. Электр энергиясын өндіру және тасымалдау. Электромагниттік толқындар, радиобайланыс және теледидар принциптері.
  • Оптика: Жарықтың толқындық табиғаты: интерференция, дифракция, дисперсия, поляризация. Геометриялық оптика: шағылу және сыну заңдары, жұқа линза формуласы.
  • Салыстырмалылық теориясының элементтері: АСТ постулаттары. Релятивистік динамика, масса мен энергияның байланысы.
  • Кванттық физика және астрофизика: Фотоэффект, фотондар, жарық қысымы. Атомдық физика: Бор постулаттары, лазерлер. Атом ядросы және элементар бөлшектер физикасы. Ғаламның құрылымы: Күн жүйесі, жұлдыздар, галактикалар.